ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು: ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತಗಳ ಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟ

ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳನ್ನು ವಿಷಯ, ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹುಡುಕಿ. ಪ್ರತಿ ಸುಭಾಷಿತಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

← ವಿಚಾರ ಲಹರಿ

ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ, ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಅದರ ಅರ್ಥ.

ವಿಷಯದ ಪ್ರಕಾರ

ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಪ್ರಕಾರ

ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ

100 ಸುಭಾಷಿತಗಳು

ಸುಭಾಷಿತಪ್ರಶಂಸಾಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ · ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಿನ ಹಿರಿಮೆ · 23 ಸುಭಾಷಿತ

1ಭಾಷಾಸು ಮುಖ್ಯಾ ಮಧುರಾಭಾಷಾಸು ಮುಖ್ಯಾ ಮಧುರಾ ದಿವ್ಯಾ ಗೀರ್ವಾಣಭಾರತೀಸಂಸ್ಕೃತ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಭಾಷಿತಗಳ ಮಾಧುರ್ಯ2ಸುಭಾಷಿತೇನ ಗೀತೇನಸುಭಾಷಿತೇನ ಗೀತೇನ ಯುವತೀನಾಂ ಚ ಲೀಲಯಾಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಮನಸ್ಸು3ಸುಭಾಷಿತಮಯೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃಸುಭಾಷಿತಮಯೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಸಂಗ್ರಹಂ ನ ಕರೋತಿ ಯಃಸುಭಾಷಿತಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಅಗತ್ಯ4ಸಂಸಾರಕಟುವೃಕ್ಷಸ್ಯಸಂಸಾರಕಟುವೃಕ್ಷಸ್ಯ ದ್ವೇ ಫಲೇ ಹ್ಯಮೃತೋಪಮೇಬದುಕಿನ ಕಹಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಿಹಿ5ಸುಭಾಷಿತರಸಾಸ್ವಾದಬದ್ಧಸುಭಾಷಿತರಸಾಸ್ವಾದಬದ್ಧರೋಮಾಞ್ಚಕಞ್ಚುಕಾಃಕಾವ್ಯಾನಂದದ ತೃಪ್ತಿ6ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತ್ರೀಣಿ ರತ್ನಾನಿಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತ್ರೀಣಿ ರತ್ನಾನಿ ಜಲಮನ್ನಂ ಸುಭಾಷಿತಮ್ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಯಾವುದು7ಧರ್ಮೋ ಯಶೋ ನಯೋ ದಾಕ್ಷ್ಯಂಧರ್ಮೋ ಯಶೋ ನಯೋ ದಾಕ್ಷ್ಯಂ ಮನೋಹಾರಿ ಸುಭಾಷಿತಮ್ಗುಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಭದ್ರತೆ8ಸಂಗೀತಮಪಿ ಸಾಹಿತ್ಯಂಸಂಗೀತಮಪಿ ಸಾಹಿತ್ಯಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಃ ಸ್ತನದ್ವಯಮ್ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸವಿ9ಶಿಶುರ್ವೇತ್ತಿ ಪಶುರ್ವೇತ್ತಿಶಿಶುರ್ವೇತ್ತಿ ಪಶುರ್ವೇತ್ತಿ ವೇತ್ತಿ ಗಾನರಸಂ ಫಣೀಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ10ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಮ್ಲಾನಮುಖೀ ಜಾತಾದ್ರಾಕ್ಷಾ ಮ್ಲಾನಮುಖೀ ಜಾತಾ ಶರ್ಕರಾ ಚಾಶ್ಮತಾಂ ಗತಾಕವಿಕಲ್ಪನೆಯ ಚಮತ್ಕಾರ11ಸಂಸದಿ ತದೇವ ಭೂಷಣಂಸಂಸದಿ ತದೇವ ಭೂಷಣಮುಪಕಾರಕಮವಸರೇ ಧನಂ ಮುಖ್ಯಮ್ಸುಭಾಷಿತವೆಂಬ ಚಿನ್ನದ ಎರಡು ಉಪಯೋಗ12ಕಥಮಿಹ ಮನುಷ್ಯಜನ್ಮಾಕಥಮಿಹ ಮನುಷ್ಯಜನ್ಮಾ ಸಂಪ್ರವಿಶತಿ ಸದಸಿ ವಿಬುಧಗಮಿತಾಯಾಮ್ವಿದ್ವತ್ಸಭೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆ13ಅಕಲಿತಶಬ್ದಾಲಂಕೃತಿಃಅಕಲಿತಶಬ್ದಾಲಂಕೃತಿರನುಕೂಲಾ ಸ್ಖಲಿತಪದನಿವೇಶಾಪಿಅಲಂಕಾರಕ್ಕಿಂತ ರಸ ಮುಖ್ಯ14ಆಸ್ವಾದಿತದಯಿತಾಧರಆಸ್ವಾದಿತದಯಿತಾಧರಸುಧಾರಸಸ್ಯೈವ ಸೂಕ್ತಯೋ ಮಧುರಾಃಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ15ಅವಸರಪಠಿತಂ ಸರ್ವಂಅವಸರಪಠಿತಂ ಸರ್ವಂ ಸುಭಾಷಿತತ್ವಂ ಪ್ರಯಾತ್ಯಸೂಕ್ತಮಪಿಮಾತಿಗೆ ಸಮಯದ ಮಹತ್ವ16ಯಸ್ಯ ವಕ್ತ್ರಕುಹರೇಯಸ್ಯ ವಕ್ತ್ರಕುಹರೇ ಸುಭಾಷಿತಂಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ17ಸುಭಾಷಿತಂ ಹಾರಿಸುಭಾಷಿತಂ ಹಾರಿ ವಿಶತ್ಯಧೋಗಲಾದುರ್ಜನ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೀತಿ18ನಾಯಂ ಪ್ರಯಾತಿ ವಿಕೃತಿಂನಾಯಂ ಪ್ರಯಾತಿ ವಿಕೃತಿಂ ವಿರಸೋ ನ ಯಃ ಸ್ಯಾಸುಭಾಷಿತ ರಸದ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳು19ಧನ್ಯಾಃ ಶುಚೀನಿ ಸುರಭೀಣಿಧನ್ಯಾಃ ಶುಚೀನಿ ಸುರಭೀಣಿ ಗುಣೋಮ್ಭಿತಾನಿಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಸೊಗಸು20ಕಿಂ ಹಾರೈಃ ಕಿಮು ಕಂಕಣೈಃಕಿಂ ಹಾರೈಃ ಕಿಮು ಕಙ್ಕಣೈಃ ಕಿಮಸಮೈಃ ಕರ್ಣಾವತಂಸೈರಲಂಮಾತೇ ಮನುಷ್ಯನ ಆಭರಣ21ಖಿನ್ನಂ ಚಾಪಿ ಸುಭಾಷಿತೇನಖಿನ್ನಂ ಚಾಪಿ ಸುಭಾಷಿತೇನ ರಮತೇ ಸ್ವೀಯಂ ಮನಃ ಸರ್ವದಾಸುಭಾಷಿತಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂರು ಲಾಭಗಳು22ಸುವ್ಯಾಹೃತಾನಿ ಧೀರಾಣಾಂಸುವ್ಯಾಹೃತಾನಿ ಧೀರಾಣಾಂ ಫಲತಃ ಪರಿಚಿನ್ತ್ಯ ಯಃಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವುದು23ಸುವ್ಯಾಹೃತಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿಸುವ್ಯಾಹೃತಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಸುಕೃತಾನಿ ತತಸ್ತತಃಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು

ವಿದ್ಯಾಪ್ರಶಂಸಾಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ · ವಿದ್ಯೆಯ ಹಿರಿಮೆ · 16 ಸುಭಾಷಿತ

1ಅಪೂರ್ವಃ ಕೋಽಪಿ ಕೋಶೋಽಯಂಅಪೂರ್ವಃ ಕೋಽಪಿ ಕೋಶೋಽಯಂ ವಿದ್ಯತೇ ತವ ಭಾರತಿವಿದ್ಯೆ ಹಂಚಿದಷ್ಟೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ2ಅನೇಕಸಂಶಯೋಚ್ಛೇದಿಅನೇಕಸಂಶಯೋಚ್ಛೇದಿ ಪರೋಕ್ಷಾರ್ಥಸ್ಯ ದರ್ಶಕಮ್ಜ್ಞಾನವೇ ನಿಜವಾದ ಕಣ್ಣು3ಸರ್ವದ್ರವ್ಯೇಷು ವಿದ್ಯೈವಸರ್ವದ್ರವ್ಯೇಷು ವಿದ್ಯೈವ ದ್ರವ್ಯಮಾಹುರನುತ್ತಮಮ್ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತೆಂದು ಅಳೆಯುವ ಬಗೆ4ಹರ್ತುರ್ನ ಗೋಚರಂ ಯಾತಿಹರ್ತುರ್ನ ಗೋಚರಂ ಯಾತಿ ದತ್ತಾ ಭವತಿ ವಿಸ್ತೃತಾಹಂಚಿದಷ್ಟೂ ಬೆಳೆಯುವ ವಿದ್ಯೆ5ಜ್ಞಾತಿಭಿರ್ವಂಟ್ಯತೇ ನೈವಜ್ಞಾತಿಭಿರ್ವಣ್ಟ್ಯತೇ ನೈವ ಚೋರೇಣಾಪಿ ನ ನೀಯತೇಪಾಲಾಗದ, ಕಳವಾಗದ, ಕರಗದ ಸಂಪತ್ತು6ಸಂಯೋಜಯತಿ ವಿದ್ಯೈವಸಂಯೋಜಯತಿ ವಿದ್ಯೈವ ನೀಚಗಾಪಿ ನರಂ ಸರಿತ್ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದೃಷ್ಟದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ7ವಿದ್ಯಾ ಶಸ್ತ್ರಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚವಿದ್ಯಾ ಶಸ್ತ್ರಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ದ್ವೇ ವಿದ್ಯೇ ಪ್ರತಿಪತ್ತಯೇದೇಹಬಲದ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ವಿದ್ಯೆ8ಶುನಃ ಪುಚ್ಛಮಿವ ವ್ಯರ್ಥಂಶುನಃ ಪುಚ್ಛಮಿವ ವ್ಯರ್ಥಂ ಜೀವಿತಂ ವಿದ್ಯಯಾ ವಿನಾವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬದುಕಿನ ವ್ಯರ್ಥತೆ9ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ಯದಿ ಕಾ ಚಿಂತಾಸದ್ವಿದ್ಯಾ ಯದಿ ಕಾ ಚಿನ್ತಾ ವರಾಕೋದರಪೂರಣೇವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನ ಚಿಂತೆ10ಅನಪೇಕ್ಷಿತಗುರುವಚನಾಅನಪೇಕ್ಷಿತಗುರುವಚನಾ ಸರ್ವಾನ್ಗ್ರನ್ಥೀನ್ವಿಭೇದಯತಿ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಂತ ವಿಮರ್ಶಾಶಕ್ತಿಯ ಹಿರಿಮೆ11ವಸುಮತೀಪತಿನಾ ನು ಸರಸ್ವತೀವಸುಮತೀಪತಿನಾ ನು ಸರಸ್ವತೀಯಾರಿಗೂ ಕಸಿಯಲಾಗದ ವಿದ್ಯಾಸಂಪತ್ತು12ಶ್ರಿಯಃ ಪ್ರದುಗ್ಧೇಶ್ರಿಯಃ ಪ್ರದುಗ್ಧೇ ವಿಪದೋ ರುಣದ್ಧಿಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯ ಐದು ಕೆಲಸಗಳು13ನ ಚೋರಹಾರ್ಯಂ ನ ಚ ರಾಜಹಾರ್ಯಂನ ಚೋರಹಾರ್ಯಂ ನ ಚ ರಾಜಹಾರ್ಯಂವಿದ್ಯಾಧನದ ಹಿರಿಮೆ14ಮಾತೇವ ರಕ್ಷತಿ ಪಿತೇವಮಾತೇವ ರಕ್ಷತಿ ಪಿತೇವ ಹಿತೇ ನಿಯುಙ್ಕ್ತೇವಿದ್ಯೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳು15ವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ನರಸ್ಯ ರೂಪಮಧಿಕಂವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ನರಸ್ಯ ರೂಪಮಧಿಕಂ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಗುಪ್ತಂ ಧನಂವಿದ್ಯೆಯ ಹಲವು ಮುಖಗಳು16ವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ನರಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿರತುಲಾವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ನರಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿರತುಲಾ ಭಾಗ್ಯಕ್ಷಯೇ ಚಾಶ್ರಯೋವಿದ್ಯೆಯನ್ನೇ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಇಡುವುದು

ಕಾವ್ಯಪ್ರಶಂಸಾಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ · ಕಾವ್ಯದ ಹಿರಿಮೆ · 21 ಸುಭಾಷಿತ

1ಕಾನ್ಪೃಚ್ಛಾಮಃ ಸುರಾಃ ಸ್ವರ್ಗೇಕಾನ್ಪೃಚ್ಛಾಮಃ ಸುರಾಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ನಿವಸಾಮೋ ವಯಂ ಭುವಿಕಾವ್ಯರಸ ಮತ್ತು ಅಮೃತದ ಹೋಲಿಕೆ2ನಿರವದ್ಯಾನಿ ಪದ್ಯಾನಿನಿರವದ್ಯಾನಿ ಪದ್ಯಾನಿ ಯದ್ಯನಾಢ್ಯಸ್ಯ ಕಾ ಕ್ಷತಿಃಕವಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಬೆಲೆ3ಯಾತಾ ಯಾಂತಿ ಚ ಯಾತಾರೋಯಾತಾ ಯಾನ್ತಿ ಚ ಯಾತಾರೋ ಲೋಕಾಃ ಶೋಕಾಧಿಕಾ ಭುವಿಕಾಲದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಕೀರ್ತಿ4ನವೋಕ್ತಿರ್ಜಾತಿರಗ್ರಾಮ್ಯಾನವೋಕ್ತಿರ್ಜಾತಿರಗ್ರಾಮ್ಯಾ ಶ್ಲೇಷೋಽಕ್ಲಿಷ್ಟಃ ಸ್ಫುಟೋ ರಸಃಕಾವ್ಯದ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಗಮ5ಸದ್ಭಿರ್ಭವ್ಯೇ ಹಿತೇ ಕಾವ್ಯೇಸದ್ಭಿರ್ಭವ್ಯೇ ಹಿತೇ ಕಾವ್ಯೇ ವೃಥಾ ದುರ್ಜನಗರ್ಜನಮ್ಟೀಕೆಯ ಎದುರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಯ ನಿರ್ಭಯ6ತ ಏವ ಪದವಿನ್ಯಾಸಾಃತ ಏವ ಪದವಿನ್ಯಾಸಾಸ್ತಾ ಏವಾರ್ಥವಿಭೂತಯಃಹೊಸತನ ಹುಟ್ಟುವುದು ಜೋಡಣೆಯಿಂದ7ಸರಸಾಪಿ ಕವೇರ್ವಾಣೀಸರಸಾಪಿ ಕವೇರ್ವಾಣೀ ಹರಿನಾಮಾಙ್ಕಿತಾ ಯದಿಕಾವ್ಯದ ರಸ ಮತ್ತು ಅದರ ವಸ್ತು8ಕಾವ್ಯಮಾಮ್ರಫಲಸ್ಯಾಪಿಕಾವ್ಯಮಾಮ್ರಫಲಸ್ಯಾಪಿ ಕೋಮಲಸ್ಯೇತರಸ್ಯ ಚಬಂಧದ ರೀತಿ ರಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು9ಶಬ್ದಶಕ್ತ್ಯೈವ ಕುರ್ವಾಣಾಶಬ್ದಶಕ್ತ್ಯೈವ ಕುರ್ವಾಣಾ ಸರ್ವದಾ ನವನಿರ್ವೃತಿಮ್ಶಬ್ದದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಸಾಂತ್ವನ10ಶ್ಲಿಷ್ಟಾ ಸಂಭಗ್ನಾ ಸದ್ವರ್ಣಾಶ್ಲಿಷ್ಟಾ ಸಮ್ಭಗ್ನಾ ಸದ್ವರ್ಣಾ ನಿರ್ದೋಷಾ ಸದ್ಗುಣಾ ಮೃದುಃಕೃತಿಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷೆಯ ಚಮತ್ಕಾರ11ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷೇಷುಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷೇಷು ವೈಚಕ್ಷಣ್ಯಂ ಕಲಾಸು ಚಕಾವ್ಯದ ಓದಿನಿಂದ ಸಿಗುವ ಫಲಗಳು14ಅವಿದಿತಗುಣಾಪಿ ಸುಕವೇರ್ಭಣಿತಿಃಅವಿದಿತಗುಣಾಪಿ ಸುಕವೇರ್ಭಣಿತಿಃ ಕರ್ಣೇಷು ವಮತಿ ಮಧುಧಾರಾಮ್ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಸ್ಪರ್ಶ15ಖ್ಯಾತಿಂ ಗಮಯತಿ ಸುಜನಂಖ್ಯಾತಿಂ ಗಮಯತಿ ಸುಜನಂ ಸುಕವಿರ್ವಿದಧಾತಿ ಕೇವಲಂ ಕಾವ್ಯಮ್ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ17ಸರಸಾ ಸಾಲಂಕಾರಾಸರಸಾ ಸಾಲಂಕಾರಾ ಸುಪದನ್ಯಾಸಾ ಸುವರ್ಣಮಯಮೂರ್ತಿಃಶ್ಲೇಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಹೊಗಳಿಕೆ21ಸತ್ಸೂತ್ರಸಂವಿಧಾನಂಸತ್ಸೂತ್ರಸಂವಿಧಾನಂ ಸದಲಂಕಾರಂ ಸುವೃತ್ತಮಚ್ಛಿದ್ರಮ್ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಲೆಯ ಒಂದೇ ಗುಣಗಳು22ಯದಸೇವನೀಯಮಸತಾಂಯದಸೇವನೀಯಮಸತಾಮಮೃತಪ್ರಾಯಂ ಸುವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಮ್ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಮನೆಂದ ಶ್ಲೇಷೆ27ನ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ನ ಚ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಃನ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ನ ಚ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯೋಗ್ಯನಾದ ಓದುಗ ಸಿಕ್ಕಾಗಿನ ಸಂತೋಷ28ಅನಭ್ರವೃಷ್ಟಿಃ ಶ್ರವಣಾಮೃತಸ್ಯಅನಭ್ರವೃಷ್ಟಿಃ ಶ್ರವಣಾಮೃತಸ್ಯವೈದರ್ಭೀ ರೀತಿ, ಸರಳ ಶೈಲಿಯ ಹಿರಿಮೆ30ನಮೋ ನಮಃ ಕಾವ್ಯರಸಾಯನಮೋ ನಮಃ ಕಾವ್ಯರಸಾಯ ತಸ್ಮೈಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಎರಡು ಮುಖ32ರೇ ರೇ ಖಲಾಃ ಶೃಣುತರೇ ರೇ ಖಲಾಃ ಶೃಣುತ ಮದ್ವಚನಂ ಸಮಸ್ತಾಃಕಾವ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿಡುವ ಕರೆ33ವಾಣೀ ಮಮೈವ ಸರಸಾವಾಣೀ ಮಮೈವ ಸರಸಾ ಯದಿ ರಞ್ಜಯಿತ್ರೀಗುಣವಿದ್ದರೆ ಪ್ರಚಾರ ಬೇಕಿಲ್ಲ

ಪಂಡಿತಪ್ರಶಂಸಾಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ · ತಿಳಿದವರ ಹಿರಿಮೆ · 21 ಸುಭಾಷಿತ

1ಪಂಡಿತೇ ಹಿ ಗುಣಾಃ ಸರ್ವೇಪಣ್ಡಿತೇ ಹಿ ಗುಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ಖೇ ದೋಷಾಶ್ಚ ಕೇವಲಾಃತಿಳಿದವನ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯದವನ ಲೆಕ್ಕ2ಯತ್ರ ವಿದ್ವಜ್ಜನೋ ನಾಸ್ತಿಯತ್ರ ವಿದ್ವಜ್ಜನೋ ನಾಸ್ತಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯಸ್ತತ್ರಾಲ್ಪಧೀರಪಿಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಾನ3ಕಿಂ ಕುಲೇನ ವಿಶಾಲೇನಕಿಂ ಕುಲೇನ ವಿಶಾಲೇನ ವಿದ್ಯಾಹೀನಸ್ಯ ದೇಹಿನಃಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗಳಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ5ವಿದ್ವಾನೇವ ವಿಜಾನಾತಿವಿದ್ವಾನೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ವಿದ್ವಜ್ಜನಪರಿಶ್ರಮಮ್ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಯಾರು6ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಃ ಶುಭಾಶುಭಾಃಕೇಳುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ7ವಿದ್ವತ್ತ್ವಂ ಚ ನೃಪತ್ವಂ ಚವಿದ್ವತ್ತ್ವಂ ಚ ನೃಪತ್ವಂ ಚ ನೈವ ತುಲ್ಯಂ ಕದಾಚನಅಧಿಕಾರದ ಗಡಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ10ಗುಣದೋಷೌ ಬುಧೋ ಗೃಹ್ಣನ್ಗುಣದೋಷೌ ಬುಧೋ ಗೃಹ್ಣನ್ನಿನ್ದುಕ್ಷ್ವೇಡಾವಿವೇಶ್ವರಃಗುಣವನ್ನೂ ದೋಷವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು11ಸ್ಥಿರಾ ಶೈಲೀ ಗುಣವತಾಸ್ಥಿರಾ ಶೈಲೀ ಗುಣವತಾ ಖಲಬುದ್ಧ್ಯಾ ನ ಬಾಧ್ಯತೇದುರ್ಜನರ ಮಾತಿನ ಎದುರು ಗುಣವಂತನ ಸ್ಥಿರತೆ13ವಿದುಷಾಂ ವದನಾದ್ವಾಚಃವಿದುಷಾಂ ವದನಾದ್ವಾಚಃ ಸಹಸಾ ಯಾನ್ತಿ ನೋ ಬಹಿಃಆಡಿದ ಮಾತಿನ ಹೊಣೆ14ಅರ್ಥಾಹರಣಕೌಶಲ್ಯಂಅರ್ಥಾಹರಣಕೌಶಲ್ಯಂ ಕಿಂ ಸ್ತುಮಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಾದಿನಾಮ್ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಅರ್ಥ ತೆಗೆಯುವ ಕೌಶಲ15ಸ ಏವ ರಸಿಕೋ ಲೋಕೇಸ ಏವ ರಸಿಕೋ ಲೋಕೇ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾವ್ಯಂ ಪರೈಃ ಕೃತಮ್ನಿಜವಾದ ರಸಿಕನ ಗುರುತು16ಶ್ರುತೇ ಮಹಾಕವೇಃ ಕಾವ್ಯೇಶ್ರುತೇ ಮಹಾಕವೇಃ ಕಾವ್ಯೇ ನಯನೇ ವದನೇ ಚ ವಾಃಸ್ಪಂದಿಸದ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಾಟಿಯೇಟು18ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮೇವ ಕೇಚಿತ್ಕುಶಲಾಃವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮೇವ ಕೇಚಿತ್ಕುಶಲಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತುಮಲಮನ್ಯೇತಿಳಿವು ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ19ಸತ್ಯಂ ತಪೋ ಜ್ಞಾನಮಹಿಂಸತಾ ಚಸತ್ಯಂ ತಪೋ ಜ್ಞಾನಮಹಿಂಸತಾ ಚವಿದ್ವತ್ತಿನ ನಿಜವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು20ಕವೀಶ್ವರಾಣಾಂ ವಚಸಾ ವಿನೋದೈಃಕವೀಶ್ವರಾಣಾಂ ವಚಸಾ ವಿನೋದೈಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಸವಿಯಲು ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ21ಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಧೀತ್ಯಾಪಿ ಭವಂತಿ ಮೂರ್ಖಾಃಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಧೀತ್ಯಾಪಿ ಭವನ್ತಿ ಮೂರ್ಖಾಓದಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವುದರ ಅಗತ್ಯ22ನ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವಂತಿನ ಪಣ್ಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವನ್ತಿಕೇಳುವುದು, ತೂಗುವುದು, ನಡೆಸುವುದು23ಇಹ ತುರಗಶತೈಃ ಪ್ರಯಾಂತು ಮೂಢಾಇಹ ತುರಗಶತೈಃ ಪ್ರಯಾನ್ತು ಮೂಢಾಸ್ಥಾನದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಗುಣದ ಎತ್ತರ26ಅಧಿಗತಪರಮಾರ್ಥಾನ್ಪಂಡಿತಾನ್ಅಧಿಗತಪರಮಾರ್ಥಾನ್ಪಣ್ಡಿತಾನ್ಮಾಽವಮಂಸ್ಥಾಸಂಪತ್ತು ತಿಳಿದವರನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರದು27ಶಾಸ್ತ್ರೋಪಸ್ಕೃತಶಬ್ದಸುಂದರಗಿರಃಶಾಸ್ತ್ರೋಪಸ್ಕೃತಶಬ್ದಸುನ್ದರಗಿರಃ ಶಿಷ್ಯಪ್ರದೇಯಾಗಮಾಗುಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸದವರ ಹೊಣೆ28ಹರ್ತುರ್ಯಾತಿ ನ ಗೋಚರಂಹರ್ತುರ್ಯಾತಿ ನ ಗೋಚರಂ ಕಿಮಪಿ ಶಂ ಪುಷ್ಣಾತಿ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾವಿದ್ಯೆ ಎಂಬ ಒಳಗಿನ ಸಂಪತ್ತು

ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ · ತಿಳಿಯದವರ ಬಗ್ಗೆ · 14 ಸುಭಾಷಿತ

1ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞಾಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ತಸ್ಯ ಕರೋತಿ ಕಿಮ್ಸ್ವಂತ ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ವ್ಯರ್ಥ3ಮೂರ್ಖೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂಮೂರ್ಖೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಃ ಶುಭಾಶುಭಾಃಒಂದೇ ಮಾತಿನಿಂದ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಆಯ್ಕೆ4ಉಪದೇಶೋ ಹಿ ಮೂರ್ಖಾಣಾಂಉಪದೇಶೋ ಹಿ ಮೂರ್ಖಾಣಾಂ ಪ್ರಕೋಪಾಯ ನ ಶಾನ್ತಯೇಯಾರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ5ವರಂ ಪರ್ವತದುರ್ಗೇಷು ಭ್ರಾಂತಂವರಂ ಪರ್ವತದುರ್ಗೇಷು ಭ್ರಾನ್ತಂ ವನಚರೈಃ ಸಹಸಹವಾಸದ ಆಯ್ಕೆ6ಮೂರ್ಖೋಽಪಿ ಮೂರ್ಖಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಮೂರ್ಖೋಽಪಿ ಮೂರ್ಖಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ಚನ್ದನಾದಪಿ ಶೀತಲಃಅಸೂಯೆ ಹುಟ್ಟುವ ಜಾಗ7ಅಂತಃಸಾರವಿಹೀನಸ್ಯಅನ್ತಃಸಾರವಿಹೀನಸ್ಯ ಸಹಾಯಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿಒಳಗಿನ ಸಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಹವಾಸ ಸಾಲದು8ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ವಿವೇಕಸ್ತುಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ವಿವೇಕಸ್ತು ಕೇವಲಂ ಯೋ ಬಹುಶ್ರುತಃಬಹುಶ್ರುತ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ9ರೂಪಯೌವನಸಂಪನ್ನಾರೂಪಯೌವನಸಮ್ಪನ್ನಾ ವಿಶಾಲಕುಲಸಮ್ಭವಾಃಹೊರಗಿನ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಗುಣ11ಮದೋಪಶಮನಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂಮದೋಪಶಮನಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಖಲಾನಾಂ ಕುರುತೇ ಮದಮ್ವಿದ್ಯೆ ಅಹಂಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗುವುದು12ಜ್ಞಾನವಿದ್ಯಾವಿಹೀನಸ್ಯಜ್ಞಾನವಿದ್ಯಾವಿಹೀನಸ್ಯ ವಿದ್ಯಾಜಾಲಂ ನಿರರ್ಥಕಮ್ಪದವಿಗಳ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ತಿಳಿವು13ಮೂರ್ಖಃ ಸ್ವಲ್ಪವ್ಯಯತ್ರಾಸಾತ್ಮೂರ್ಖಃ ಸ್ವಲ್ಪವ್ಯಯತ್ರಾಸಾತ್ಸರ್ವನಾಶಂ ಕರೋತಿ ಹಿಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ14ಮಾತಾ ಶತ್ರುಃ ಪಿತಾ ವೈರೀಮಾತಾ ಶತ್ರುಃ ಪಿತಾ ವೈರೀ ಯೇನ ಬಾಲೋ ನ ಪಾಠಿತಃಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದು ಕೊಡುವ ಹೊಣೆ18ಬೋದ್ಧಾರೋ ಮತ್ಸರಗ್ರಸ್ತಾಃಬೋದ್ಧಾರೋ ಮತ್ಸರಗ್ರಸ್ತಾಃ ಪ್ರಭವಃ ಸ್ಮಯದೂಷಿತಾಃಕೇಳುವವರಿಲ್ಲದ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ19ಪದ್ಯದ್ವಯಸ್ಯ ಸಂಧಾನಂಪದ್ಯದ್ವಯಸ್ಯ ಸಂಧಾನಂ ಕರ್ತುಮಪ್ರತಿಭಾಃ ಖಲಾಃಮಾಡಲಾಗದವರ ತೀರ್ಮಾನ

ಎಲ್ಲ ಪುಟಗಳು, ಹೊಸದರಿಂದ ಹಳೆಯದಕ್ಕೆ

ಪಾಠ ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಿಂದ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

ಮೇಲಕ್ಕೆ